Πέμπτη, 23 Νοεμβρίου 2017

Trois "mondialisations" de contenu différent: sont-elles en lutte entre elles? CEDIMES le 10.11.2017/ Clôture du séminaire

Trois "mondialisations" de contenu différent: sont-elles en lutte entre elles?
CEDIMES le 10.11.2017/ Clôture du séminaire
======================================

Introduction         
==============

Dans les années 1980, le système économique international que l’on connaît sous le nom de « mondialisation » s’est imposé au monde entier. Ce sont les États-Unis qui l’ont choisi et lui ont donné son essor, mus par la crainte justifiée de perdre leur suprématie mondiale, et de voir le Japon ou l’Europe leur succéder. La libéralisation des échanges, combinée avec le libéralisme économique est le système sur lequel les États-Unis comptaient tirer avantage afin de s’assurer le maintien de leur dominance internationale. Le nouveau système international a été  adopté d'un bout à l'autre de la planète avec beaucoup d’enthousiasme, car il promettait de mettre fin aux crises. Il promettait aussi d’augmenter la prospérité, le profit à tous les acteurs économiques dans le cadre de la libéralisation du commerce international et la possibilité à tous les habitants de la Terre de bénéficier des nouvelles technologies. Les quelques économistes qui ont exprimé des doutes, dès le début, sur l'impact de la mondialisation[1] étaient considérés comme peu orthodoxes, non progressifs, etc.
          Cependant, ces dernières années, de nombreux indices semblent annoncer la fin de la mondialisation qui a durée presque 50 ans. Un nouvel ordre économique international s'ouvre devant nous, que l'on peut appeler l'antimondialisation et qui se caractérise surtout par une forte hostilité aux frontières ouvertes et se montre favorable au protectionnisme.
          Ce nouvel ordre économique mondial, contrairement à la mondialisation qui fut reçue avec enthousiasme, doit faire face à une propagande très hostile de la part des médias. D'autre part ce nouveau régime ne cherche pas à s'imposer comme un paradis comme son prédécesseur, mais se montre plutôt sur la scène internationale comme une nécessité afin de réduire les souffrances étendues que la mondialisation a produites.
          Or, tandis que la mondialisation traditionnelle décline, deux autres formes apparaissent dans sa sphère. Dans le premier paragraphe de cet article, je vais m'intéresser à la mondialisation traditionnelle qui se retire, et dans le deuxième, je vais m'intéresser aux  deux nouvelles formes émergentes de la mondialisation.

I. La mondialisation "traditionnelle" nous quitte
========================================
L'ironie est que c'est l'Amérique qui a imposé la mondialisation, mais c'est aussi elle qui se tourne déjà contre elle, avec d'abord le mécontentement de Donald Trump face à la libéralisation incontrôlée du commerce international. Il faut reconnaître par rapport à cela que 77% du déficit commercial des États-Unis proviennent des échanges commerciaux avec des pays appartenant à l'OMC (World Trade Organization). Et il est égalememnt vrai que le niveau moyen des taxes américaines est plus bas que celles des pays[2] avec lesquels ils traitent.  To 2016 οι εξαγωγές της Αμερικής προς την Κίνα ήταν $115.6 δισεκ[3].ενώ οι εξαγωγές της Κίνας  προς τις ΗΠΑ ανήλθαν σε $462. δισεκ.       
        Depuis la prévalence de la dernière mondialisation (en cours), quatre décennies environ ont passé, autant que celles prévues[4] pour son remplacement par le protectionnisme. Et au-delà de cette indication chronologique, il y a toute une série de signes annonciateurs de la fatigue de la mondialisation et de l'avènement d’un autre régime international. On pourrait certes facilement faire valoir que le ralentissement de la mondialisation est dû à la deuxième grande crise économique qui a commencé en 2007 et n’est toujours pas finie; et qu’il s’agit donc d’un phénomène cyclique et non structurel. Dans le même sens, on pourrait utiliser, pour donner une autre interprétation à ce ralentissement de la mondialisation et de la crise de la dette qui sévit en Europe et nécessite d’être combattu, le problème de l'immigration, dont la solution réside dans une revalorisation des frontières nationales. L'examen des signes qui annoncent le recul de la mondialisation laisse supposer que la planète est sur le point de changer de système, c’est-à-dire de passer au protectionnisme ou du moins à une combinaison des deux systèmes, avec une part assez importante de protectionnisme. Il est encore prématuré de prévoir avec certitude une telle évolution, surtout parce que les classes sociales puissantes, favorisées par la mondialisation, conçoivent celle-ci comme un système permanent et réagissent face à tout changement susceptible de les mettre en danger.

A. Les quelques signes du recul de la mondialisation sont:
 a) Le ralentissement du commerce international
Le commerce international a cessé de croître après 2011 et par contre affiche une stagnation depuis 2014; depuis 2012, son taux de croissance annuel n'est que de 3% contre 8,5% sur la période 2002-2007. Cette faiblesse suit celle de l'activité économique dont le rythme est revenu de plus de 5% entre 2003 et 2007 à 3,4% après 2011. C'est alors que pour la première fois depuis 1950, le rythme du progrès du commerce international est moins rapide que celui de la croissance (laquelle est aussi en forte baisse).

b) La chute des transactions financières[5]
Les transactions financières, marque déposée de la mondialisation, s’élevaient pour l'ensemble de la planète à 206 trillions de dollars, soit 355 % du PIB mondial d’avant la crise, ou presque quatre fois plus par rapport à la création de richesses dans l’économie réelle. La baisse de cette partie des transactions a été extrêmement forte après la crise, puisqu’elle équivaut à présent à environ 50 unités du PIB mondial.
  
c) L'effondrement des flux de capitaux
Les flux des capitaux représentaient 11 milliards de dollars en 2007 et ne s'élèvent plus qu'à un tiers aujourd'hui.

d) La baisse des importations des économies en développement
De 7% en rythme annuel avant la crise, à 3% en moyenne à présent.

e) Le retour des entreprises qui avaient été délocalisées
Dès 2013 aux États-Unis d'abord et timidement au début, on notait une tendance au retour des entreprises dans leur pays d'origine. Cela a commencé avec Apple qui a réinstallé une usine de production d'ordinateurs au Texas. General Electric a suivi, faisant revenir aux États-Unis la production de réfrigérateurs, machines à laver et radiateurs portatifs. De nombreuses multinationales, comme Caterpillar ou ET Water Systems ont quitté la Chine pour retourner aux États-Unis[6]. On estime[7] que 37% des entreprises ayant des bénéfices supérieurs à 1 million de dollars déclarent avoir l'intention de réapatrier une partie de leur production. Avec un peu de retard, cette même tendance gagne également l'Europe.
        On peut, encore, mentionner une raison supplémentaire qui justifie la croyance qu'on se trouve devant la fin de la mondialisation. Je me réfère à l'économiste Français François Lenglet, qui observe qu'avec le temps on assiste à un cycle répétitif, d'une durée d'environ 80 ans, comprenant deux demi-cycles d'une quarantaine d’années chacun: celui du protectionnisme et celui de la libéralisation du commerce international. Leur rotation semble obéir à des événements combinés, comme les nouvelles technologies, l'insatisfaction croissante face aux effets néfastes de chacun des systèmes, le passage du capitalisme à un stade ultérieur de développement, ou encore la prévalence des intérêts des États ou de puissants groupes sociaux du devenir international. En plus de cela, une chose fort inquiétante est qu’historiquement la phase de la mondialisation s’achève par une crise ou une guerre, comme cela est arrivé en 1873 et 1929.
        Depuis la prévalence de la dernière mondialisation ‒ en cours ‒, presque 4 décennies ont passé, autant que celles prévues pour son remplacement par le protectionnisme.


B. Les raisons de l'étendue de l'antimondialisation
=======================================
Pour résumer, la mondialisation a produit une armée de perdants et très peu de gagnants. C'est évidement la raison pour laquelle la mondialisation  a été partout remise en cause.
          On peut unanimement attribuer le changement de la scène internationale qui est en train de s'opérer, aux excès de la mondialisation depuis presque 50 ans. 
           Je reviens à certaines de mes constatations concernant la mondialisation, que j'ai déjà faites en 2001, dans un de mes  livres publié par L'Harmattan à Paris: «L'environnement dans lequel fonctionne le nouveau régime international rétablit des conditions permettant la prévalence de la loi de la "jungle", légalise des situations d'exploitation à différents niveaux, dévalorise l'importance des frontières nationales, fait disparaître toute forme de solidarité humaine et encourage le crime sous toutes ses formes. Une foule d'évolutions parallèles, sans aucun lien organique entre elles, plaide pour un retour des conditions qui prévalaient au Moyen-âge, dans toutes les manifestations de la vie politique, économique, sociale et émotionnelle».
          Il faut bien sûr ajouter que tous ces malheurs sont aussi dus au fait que la libéralisation incontrôlée du commerce extérieur était accompagnée d'un néolibéralisme extrême.
          Les conséquences de la mondialisation, à titre indicatif, sont:
aa) L'inégalité sans précédent dans la répartition des richesses  mondiales, considérée déjà non seulement inacceptable du point de vue  social, mais aussi fort dangereuse du point de vue économique, car elle entrave le développement.
bb) Après l'établissement de la mondialisation, le facteur «travail» a été plus ou moins considéré comme le mouton noir, et l'absence notoire d'intervention de l'État n'a pas rétabli sa position qui s'est peu à peu détériorée. C'est ainsi que l'on enregistre une perte importante, et en théorie économique pas du tout orthodoxe, de la part du travail en faveur du capital. Cette évolution renverse complètement les principales hypothèses sur lesquelles s'appuie la  fonction néoclassique bien connue de Cobb-Douglas, celle de la production et répartition des revenus.
cc) La dette globale s'est accrue de 57 trillions de dollars entre 2007 et 2015 en dépit de
la politique d'austérité qui  a été suivie un peu partout dans lemonde.                                                                                                                                                                                                                                                                                     dd) L'investissement en prix constants a diminué de 22% entre 2007 et 2015. 
ee) Le chômage s'est accru de 4,4% entre 2008 et 2013.

          Néanmoins, la  conséquence la plus grave que nous laisse le déclin de la mondialisation est ce qu'Alvin Hansen a appelé la stagnation séculaire et cette théorie a été récemment renouvelée par Larry Summers. Désormais, nous risquons de vivre avec une croissance autour de zéro, et la première réaction contre cette perspective sont les taux d'intérêt très bas et récemment même négatifs, ainsi que la proposition aux États-Unis de jeter par hélicoptères une grande quantité de dollars, un acte de désespoir afin de ranimer l'économie.

           La colère des nombreuses victimes de la globalisation s'est exprimée par le BREXIT, par l'élection de Donald Trump à la présidence des États-Unis, par les résultats tout récents des élections en Autriche, par les gouvernements en Norvège, en Pologne et en Hongrie, par la lutte pour l'autonomie de la Catalogne et par ce qui commence dans des régions, en Italie, en Vénétie et en Lombardie; mais aussi par les nouveaux partis qui se trouvent souvent aux portes du pouvoir et que l'on qualifie, pour les dénigrer, de populistes. La caractéristique commune de  ces nouveaux partis politiques, qui peuvent appartenir aussi bien à la gauche qu'à la droite, amenuisant ainsi l'importance de cette distinction traditionnelle, est qu'ils sont opposés à l'ouverture des frontières et en faveur du retour au nationalisme. 

          Mais quelles sont les caractéristiques de ces nouveaux partis politiques, dits populistes, qui feront très probablement le nouvel ordre économique international dans lequel nous allons vivre? Et que peut-on attendre de partis politiques populistes?
        Donald Trump n'a à aucun moment caché qu'il fera tout pour "L'Amérique d'abord" et qu'elle garde toujours sa position de dominante. Malgré les différences qui existent entre eux, les divers partis populistes ont certaines caractéristiques communes qui sont les suivantes:
        Ils ont comme point commun déterminant une forte hostilité à l'égard des frontières ouvertes. C'est cette hostilité justement qui s'est révélée être une arme très efficace pour attirer les électeurs vers ces nouveaux partis politiques aussi bien en Europe qu'aux États-Unis. Un pourcentage de plus en plus haut de voix pour ces partis, qualifiés par leurs opposants politiques d'ultra-conservateurs et d'anachroniques, s'élève contre la poursuite de la libéralisation du commerce international ou l'accueil de réfugiés et de migrants sur leur sol, et souvent contre les deux, qui appartiennent à la politique des frontières ouvertes. Les partisans de ces partis politiques sont convaincus, pas toujours pour les mêmes raisons, que l'ouverture des frontières, soit aux biens, soit aux personnes, nuit à l'économie nationale et à ses habitants, ce qui explique qu'ils sont perçus comme des partis nationalistes. 
Indépendemment du fait que ces partis nouvellement créés arrivent ou non au pouvoir, ce qu'ils mettent en lumière c'est l'inversement du courant qui, il y a quelque 40 ans avait imposé la mondiallisation à la planète. Le contexte d'alors, et celui d'aujourd'hui sont clairement distincts, et ce pour plusieurs raisons. La raison essentielle est incontestablement le fait que la mondialisation était le résultat d'une sérieuse préparation des puissants de la Terre, qui avaient pour principal but de maximiser leurs profits.  
L'antimondialisation, au contraire, est le résultat de la réaction des plus faibles de la planète, surtout ceux qui n'ont pas d'emploi à cause de la libéralisation du commerce international ou ceux qui ont subi une dégradation de leur niveau de vie à cause de la compétitivité des salaires avec ceux des migrants et des réfugiés. Donc, le monde, dans le cadre de l'antimondialisation, se dirige vers un régime protectionniste. Ce régime a des avantages et des désavantages et c'est pourquoi il serait préférable qu'il ne soit pas appliqué de façon rigoureuse, mais en coopération avec le régime de la liberté des échanges.  On peut espérer, et c'est essentiel, une accélération de la croissance, étant donné que Donald Trump a déclaré son intention de procéder à des investissements publics d'une valeur d'un trillon de dollars, qu'il a l'intention d'emprunter. Il donne ainsi l'impression de ne pas avoir peur de l'inflation, de ne pas être opposé au secteur public et aussi de vouloir mettre fin à la politique d'austérité. Il va de soi que ces décisions de Donald Trump, si elles se réalisent, auront certainement des répercussions sur l'Europe.

           Comme conclusion: le monde et l'Europe n'abandonnent pas un système qui était dans l'ensemble satisfaisant et qui a réussi. Par conséquent, le régime qui s'annonce peut avoir des résultats positifs, surtout s'il n'est pas mis en œuvre de façon trop absolue, s'il est le produit d'une sorte de combinaison avec des données du régime précédent.  




II. Deux nouvelles formes de mondialisation voient le jour

Α. L'essor de la mondialisation numérique[8]
           Le recul de la mondialisation traditionnelle donne sa place à une forme différente, qui ne connaît pas de frontières. En effet, si les échanges de biens peinent à rebondir, les transactions de services  numériques, eux explosent. Ces services sont souvent intégrés aux marchandises, mais ils sont largement sous-estimés dans les statistiques du commerce international. Selon l'OCDE, l'analyse de la valeur ajoutée des produits échangés montre que la part des services n'était pas seulement de 23%, pour 2016, comme il apparaissait officiellement, mais de 64%[9]. Pourtant, même ces chiffres ne rendent pas l'essor spectaculaire de la nouvelle mondialisation numérique, car ils brouillent les frontières entre biens et services, et ne se basent pas sur des modèles directement marchands, comme les modèles de Google repris en masse par les start-up numériques. Il s'agit des flux internationaux de données (data flows) qui ont été multipliés par 45 depuis 2005 (50% par an), pour atteindre 400 000 gigabits par seconde, fin 2016. Selon une étude de l'Institut McKinsey Global, la contribution de ces flux à la croissance du PIB mondial sera plus importante  que celle du commerce des biens. Ces flux sont composés d'informations, de recherches, de communications, de vidéos et de transferts de données intrafirmes. Ils propagent des idées et animent une nouvelle mondialisation qui attribue un rôle important aux plates-formes numériques telles qu'Amazon ou eBay. Elles mettent en contact acheteurs et vendeurs des 5 continents.  En 2016, la valeur des biens et services vendus sur Amazon et Alibaba s'élevait à 700 milliards de dollars (le quadruple en 5 ans). En 2014, les ventes en ligne représentaient 12% du commerce mondial de biens.

Β. L'essor de la mondialisation chinoise[10]

La Chine encourage une mondialisation dont la philosophie est complètement différente, qui abolit toutes les formes précédentes. Avec un budget qui se compte en trillions de dollars, la Chine cherche à faire renaître la "route de la soie", réalisant des projets d'infrastructure aux dimensions gigantesques au Laos, au Pakistan, au Kenya. La Chine projette déjà des lignes ferroviaires, qui commenceront à Budapest, Belgrad et formeront ainsi une artère supplémentaire pour la diffusion des produits chinois en Europe, par le biais des ports du Pirée en Grèce, qui a été acheté par la Chine. Le plan "Une zone, une route" promu par le président Chinois M. Xi Jinping, prévoit la construction de milliers d'infrastructures en Asie, en Afrique et en Europe, qui seront la colonne vertébrale d'un vaste plan de la Chine et concernera une soixantaine de pays.
         Même si dans un premier temps, il perd de l'argent, le président Chinois vise à imposer une nouvelle forme de mondialisation, laquelle va balayer toutes les précédentes, qui appartiennent au monde occidental en déclin. La nouvelle mondialisation d'inspiration chinoise va redéfinir l'ordre économique international, en faisant entrer des pays et des grandes entreprises dans l'orbite de la Chine. 
        La mise en chantier, ne serait-ce qu'avec des pertes, d'un nombre inconcevable d'infrastructures dans le monde entier, associe avec ingéniosité, le problème des produits chinois tels que l'acier, le ciment et les machines, avec la suprématie de la Chine sur le monde. Ces produits, comme tant d'autres, ne peuvent plus être absorbés par la Chine dont le rythme de développement ralentit. Le président Chinois met en parallèle le plan "mondialisation 2.0" avec le plan Marshall qui avait aidé à la reconstruction de l'Europe de l'après-guerre, et au travers duquel les États-Unis s'était fait des alliés en Europe, s'imposant ainsi comme la première puissance mondiale.        
         La mondialisation chinoise ne fondera pas sa puissance sur des alliances armées, ni sur le nouvel ordre des choses du président Américain sous l'étiquette "L'Amérique d'abord" qui marque un retour au protectionnisme. Au contraire, la Chine va ériger une nouvelle mondialisation dans une perspective à long terme et non à court terme, qui sera fondée sur des investissements nationaux dans le monde entier. Et même si l'Australie a refusé de participer à ce plan, la taille de la Chine ainsi que ses perspectives sont telles, que le monde entier s'efforcera d'entretenir les meilleures relations avec elle.


En guise de conclusion générale, deux constats:
1) L'économie mondiale traverse une période qui se caractérise par de grandes transformations, imprévisibles pour la plupart, qui la rendent extrêmement instable mais aussi très intéressante.
2) Tout montre que trois formes de mondialisation vont coexister et fonctionner en même temps pendant longtemps, et que la mondialisation dans sa forme traditionnelle va reculer face à la montée du protectionnisme. Même s'il est prématuré de tirer des conclusions définitives, la mondialisation chinoise, si aucun bouleversement n'intervient, semble avoir toutes les chances de s'imposer au monde.



























[1] Maria Negreponti-Delivanis, La mondialisation conspiratrice,  CEDIMES, éd. L’Harmattan, Paris 2002, en guise de préface.
[2] "Reassessing global trade" (2017), The Economist,13/05.
[3] U.S. Census Bureau
[4] François  Lenglet, La fin de la mondialisation (2017), Librairie Arhème Fayard/Pluriel, Chapitre 5-L’éternel retour.
[5] "Financial Globalisation: Retreat or Reset?" (2013), McKinsey Global Institute, march.
[6] François Lenglet, op.cit. p. 26 et suiv.
[7] Étude du Boston Consulting Group.
[8] "Mondialisation: reflux ou mutation?" (2017), Alternatives Économiques, no 372, octobre.
[9] Ibidem.
[10] Jane Perlez and Yufan Huang (2017), "Rearranging global trade", ΙΝΥΤ, 16/05.

Δευτέρα, 13 Νοεμβρίου 2017

12.10.2017 Αθήνα-ΜΑΧΩΜΕ, 19 ώρα, Αγίου Κωνσταντίνου και Γερανίου, 1ος όροφος
===========================================================
Παρουσίαση βιβλίου "Ευρωζώνη, Εθνικό Νόμισμα και Λαϊκή Κυριαρχία, ΜΑΧΩΜΕ
και Ενωμένη Ευρωπαϊκή Αριστερά
=============================================================


Φίλοι και Φίλες,

Συγκεντρωθήκαμε απόψε για την παρουσίαση ενός βιβλίου, που κατέγραψε εισηγήσεις, θέσεις και συζητήσεις μιας, αρκετά, πολυάριθμης, αλλά  όχι, αναγκαστικά ομογενούς  ομάδας, της οποίας  οι εκπρόσωποί  υπηρετούν κοινωνικές επιστήμες.  Ωστόσο, ένας ισχυρός  κρίκος, συνδέει τα μέλη αυτής της ομάδας: η πίστη τους, πως αν υπάρχει σωτηρία για την Ελλάδα, αυτή βρίσκεται εκτός μνημονίων, βρίσκεται στη ρήξη με την Ευρωζώνη και βρίσκεται στην επιστροφή στο εθνικό μας νόμισμα.
        Το βιβλίο, που κρατάτε στα χέρια σας αποτελεί τη συνέχεια του τριήμερου επιστημονικού συνεδρίου, που διοργανώθηκε από το ΜΑΧΩΜΕ στις 15-17 Ιανουαρίου του 2016, και δημοσιεύθηκε με τη συνδρομή της Ευρωπαϊκής Ενωτικής Αριστεράς. Πρόκειται για έκδοση  προσεγμένη και καλαίσθητη, που φέρει τον τίτλο "Ευρωζώνη- Εθνικό Νόμισμα και Λαϊκή Κυριαρχία". Και αναφορικά με το περιεχόμενό του βιβλίου, εξαιρώντας φυσικά τον εαυτό μου, θα πω ότι κατόρθωσε να κινητοποιήσει σημαντικό αριθμό Ελλήνων, αλλά και ξένων επιστημόνων, με εισηγήσεις γενικά σοβαρές και εμπεριστατωμένες, οι οποίες εξετάζουν το  θέμα της επιστροφής στο εθνικό μας νόμισμα, από πολλές οπτικές γωνίες, που αποτελούν και τις επί μέρους ενότητες. Η επιλογή των τίτλων των επί μέρους κεφαλαίων, που εμφανίζουν γενικά αριστοτεχνική πρωτοτυπία, υποθέτω ότι έγινε από τον  πρόεδρο του ΜΑΧΩΜΕ, το Γιάννη Τόλιο, ο οποίος άλλωστε πρωτοστάτησε και στην οργάνωση του περυσινού συνεδρίου.
        Το βιβλίο που σήμερα παρουσιάζεται, διακρίνεται από μια απίστευτη ιδιορρυθμία: δεν είναι προς πώληση! Που σημαίνει, ότι όσοι από σας θελήσουν να το αποκτήσουν, δεν θα το πληρώσουν. Να υπενθυμίσω, ωστόσο, ότι το ΜΑΧΩΜΕ,  που είναι πίσω από το συνέδριο και το ανά χείρας βιβλίο πρόσκειται στη ΛΑΕ. Πρόκειται για  ένα πολιτικό κόμμα, που  ανεξάρτητα από  το  αν συμφωνεί κανείς ή διαφωνεί με τις γενικότερες θέσεις του, έχει πάντως αποδείξει, περίτρανα, ότι ο αρχηγός και τα μέλη του δεν κυνηγούσαν καρέκλες, αλλά έμειναν πιστοί, με όποιο  κόστος αυτή η πίστη συνεπάγεται, στις  αρχικές εξαγγελίες του ΣΥΡΙΖΑ. Και, έχοντας ηθελημένα παραμείνει, εκτός κυβέρνησης, η ΛΑΕ όχι μόνο υπηρετεί με απόλυτη συνέπεια τα πιστεύω της, αλλά επιπλέον είναι το μοναδικό κόμμα που υπερασπίζεται την επιστροφή στο εθνικό μας νόμισμα,  δηλαδή αγωνίζεται για τη μοναδική λύση στο ελληνικό αδιέξοδο,  κατά την κρίση μου πάντοτε. Ακριβώς, η προσήλωση της ΛΑΕ στην  ανάγκη επιστροφής στο  εθνικό νόμισμα, της  έχει στοιχίσει τα τόσο χαμηλά ποσοστά  προτίμησης των Ελλήνων ψηφοφόρων. Των Ελλήνων, που υφίστανται συνεχή πλύση εγκεφάλου, από την πλειονοψηφία  των ΜΜΕ, προκειμένου να πειστούν ότι, αν γυρίσουμε στο εθνικό μας νόμισμα, θα έρθει ο Αρμαγεδδών. Το είπα και το έγραψα εκατοντάδες φορές  ότι πρόκειται για αυτόχρημα εγκληματική τακτική, η οποία εμπεριέχει έντονα στοιχεία τρομοκράτησης,  επιπόλαιες κρίσεις, απαράδεκτη άγνοια και  ηθελημένη παραπλάνηση των ακροατών των ΜΜΕ. Που μεταφράζεται, στο ότι, επιμένουμε να παραμείνουμε στο σοβαρά άρρωστο ευρώ, με κάθε θυσία, ακόμη και τώρα που το ευρωπαϊκό τοπίο έχει συθέμελα μεταβληθεί, και έχει γίνει ακόμη πιο εχθρικό για την Ελλάδα. Τώρα, που επίκειται μια Ευρώπη πολλών ταχυτήτων, και μια Γερμανία που δηλώνει επίσημα ότι δεν θέλει να βοηθήσει την Ελλάδα. Για να τελειώσω όμως με την εισαγωγή μου,  να πω, ότι όσοι από σας θελήσουν να πάρουν το βιβλίο δωρεάν, θα μπορούσαν να αφήσουν εντελώς ανεξάρτητα από την απόκτηση του, κάποια βοήθεια για τη ΛΑΕ, της  οποίας η παρουσία στα πολιτικά δρώμενα είναι χρήσιμη. Και μια τελευταία εισαγωγική παρατήρηση, σε απάντηση ηλεκτρονικού μηνύματος, που έλαβα πρόσφατα: "Οπαδός, προφανώς, του εθνικού μας νομίσματος, έχει ωστόσο αντίρρηση για την επάνοδο σε αριστερό νόμισμα, σε αριστερή δραχμή". Και σε τέτοιας μορφής ανεδαφικές, φυσικά, ανησυχίες θα ήθελα να απαντήσω   το προφανές: ότι δηλαδή δεν υπάρχουν αριστερά και δεξιά νομίσματα, αλλά υπάρχει δεξιά και αριστερή οικονομική πολιτική. Θα ευχόμουν, αν επιστρέψουμε στο εθνικό μας νόμισμα, το πρωταρχικό μέτρο που θα εφαρμοστεί, να είναι μια αναδιανομή του εισοδήματος και του πλούτου, απολύτως απαραίτητη για  να στηθεί, και πάλι, στα πόδια της η ελληνική οικονομία, μετά το πολύχρονο όργιο των κάθε μορφής αδιανόητων ανισοτήτων. Ανισοτήτων, που αν κάποτε  καταστεί εφικτή η ανάπτυξη, η μη αντιμετώπισή τους   θα αποτελέσει το κύριο εμπόδιο επιτυχίας της.
        Δράττομαι της ευκαιρίας  για να  υπογραμμίσω τα μόνιμα χαρακτηριστικά του πολιτικού, οικονομικού, ψυχολογικού και επιχειρησιακού  περιβάλλοντος, εντός του οποίου βιώνουμε τα  τελευταία 8 περίπου χρόνια, και τα οποία εμφανίζονται ακόμη πιο παρανοϊκά, υπό το φως των τελευταίων ευρωπαϊκών εξελίξεων. Πρόκειται για συνονθύλευμα στο οποίο  έχουν προσχωρήσει   κυβέρνηση και αντιπολίτευση, στην προσπάθειά τους να  ικανοποιήσουν όσο γίνεται περισσότερο, με όσο μεγαλύτερη δουλικότητα, ακόμη και  τις πιο εξωφρενικές  επιθυμίες και επιδιώξεις της τρόικας. Η συμπεριφορά τους αυτή ερμηνεύεται καταρχήν  από την πεποίθησή τους ότι  εκτός  ευρωζώνης "χανόμαστε". Ερωτάται, ωστόσο: είναι δυνατόν σοβαρά άτομα, με επιπλέον οικονομικές γνώσεις, να  έχουν κυριευτεί από τόσο ανεδαφικές απόψεις; Και όχι μόνο, αλλά επιπλέον να εξαρτούν  και τις τύχες του ελληνικού λαού, από μια τόσο επικίνδυνη μοιρολατρία; Δυστυχώς, το πλαίσιο εντός του οποίου λειτουργούν  οι Έλληνες και Ευρωπαίοι ηγέτες, αναφορικά με την τύχη της Ελλάδας,  είναι αυτό της ενσυνείδητης καλλιέργειας ψευδαισθήσεων,  ουτοπιών,  αυταπάτης,   αφελούς αισιοδοξίας,   συστηματικής ενασχόλησης με το δένδρο και όχι με το δάσος,  εξαγγελίας δήθεν επιτυχιών, που στην πραγματικότητα  πρόκειται για  τραγικές αποτυχίες. Κάτω από το πρίσμα αυτό, θα αναφερθώ σε ορισμένα γεγονότα και εξελίξεις, που αποδεικνύουν περίτρανα τις παραπάνω διαπιστώσεις, και που γι' αυτό  καθιστούν πολύτιμες τις αναλύσεις του βιβλίου, που σήμερα παρουσιάζεται:
1. Το ελληνικό πρόγραμμα, μας λένε οι αρμόδιοι εντός και εκτός Ελλάδας, ότι τελειώνει. Αλλά, πώς να τελειώνει, αφού το τέλος της  επιτήρησης προϋποθέτει ότι θα έχουμε πληρώσει το 75% του χρέους. Και αυτό, κάθε λογικός άνθρωπος αντιλαμβάνεται, ότι με την  παρούσα κατάσταση, δεν πρόκειται να επιτευχθεί ούτε το έτος 3000. Συνεπώς, η διαβεβαίωση ότι δήθεν "βγαίνουμε από τα μνημόνια", είναι άκρως παραπλανητική, εφόσον έχουμε μπροστά μας  ατέλειωτα, ακόμη, χρόνια υποτέλειας, ανεξαρτήτως του αν οι διάδοχοι των  μνημονίων θα ονομάζονται συμβόλαια, συμφωνίες, σημειώματα ή όπως αλλιώς θα βαφτιστούν. Αλλά, αν κάποιοι πιστεύουν ότι  τελειώνουν τα μνημόνια, τα οποία εφαρμόστηκαν επί  8 περίπου χρόνια, και τα οποία υποτίθεται ότι ήρθαν για να μας σώσουν,  είναι τώρα η στιγμή του απολογισμού των συνεπειών τους. Στο διάστημα αυτό χάθηκε το 27% του ΑΕΠ μας, το χρέος μας ως ποσοστό στο ΑΕΠ από 120 περίπου στην αρχή της κρίσης άγγιξε το 187 και εξακολουθεί να αναρριχάται. Η ανεργία, από 6% περίπου πριν από την κρίση, κινείται γύρω στο 26 του ενεργού πληθυσμού, σε πείσμα βέβαια της ωραιοποίησης που, πρόσφατα, επιχειρείται, και που φυσικά δεν αντέχει σε  σοβαρή συζήτηση. Ο αριθμός των επιχειρήσεων που βάζει λουκέτο είναι σταθερά ανώτερος  του αντίστοιχου της ίδρυσης νέων επιχειρήσεων. Το σύνολο των αποφασιστικών για την ανάπτυξη ροπών, της κατανάλωσης, επένδυσης και νεωτερισμού καταποντίζεται σταθερά τα τελευταία χρόνια, ενώ είμαστε η μοναδική χώρα του ΟΟΣΑ, που καταγράφει  αρνητική αποταμίευση και πτώση της κατανάλωσης βασικών ειδών διατροφής. Ερωτάται, λοιπόν, που ακριβώς βασίζεται η ικανοποίηση και συχνά οι ενθουσιασμοί των αρμοδίων, με βάση αυτές τις αξιοθρήνητες  συνέπειες;  Σε τι είδους  εικονική πραγματικότητα λειτουργούν, όλοι όσοι μας κυβέρνησαν τα τελευταία 8 περίπου χρόνια; Προφανώς, δε βλέπουν, δεν ακούν, δεν αντιλαμβάνονται!
2. Οι τραγικά εσφαλμένες βάσεις του ελληνικού προγράμματος διάσωσης αναγνωρίστηκαν από τις αρχές του  2013, και μάλιστα από τον επικεφαλής τότε οικονομολόγο του ΔΝΤ τον Olivier Blanchard, που προφανώς ήταν και αυτός που το εκπόνησε. Και έκτοτε σωρεία γνωστών Ελλήνων και ξένων οικονομολόγων υπογραμμίζουν τις καταστρεπτικές συνέπειες της εφαρμογής του. Ωστόσο, η εκτέλεσή του  προχωρεί  ανενόχλητα, ωσάν να μην υπήρξαν ποτέ σχετικές δηλώσεις για την επικινδυνότητά του, και ωσάν να μην είναι ξεκάθαρες οι εγκληματικές του συνέπειες. Και όχι, μόνο, αλλά οι εκάστοτε αρμόδιοι για την εκτέλεσή του, προσπαθούν να υλοποιήσουν με ευλάβεια   την κάθε λεπτομέρεια του προγράμματος, παρότι αποκλείεται να μην αντιλαμβάνονται ότι έτσι βάζουν  τα καρφιά στο   φέρετρο της χώρας μας.  Στον μακάβριο αυτό χορό, φαίνεται ωσάν  κανείς από αυτούς από τους οποίους εξαρτάται η τύχη της χώρας μας, να μην άκουσε, να μη διάβασε και να μην κατάλαβε τις εκτεταμένες και εμπεριστατωμένες αναλύσεις ειδικών, σχετικά με το ελληνικό πρόγραμμα, το οποίο  εξαθλιώνει και δεν ανορθώνει την οικονομία.      Επειδή έτσι έχουν, ακριβώς, τα πράγματα στην Ελλάδα, γι' αυτό  δεν υπήρξε καμιάς μορφής αντίδραση, όταν  ο Γιάνης Βαρουφάκης, υπουργός τότε Οικονομικών της Ελλάδας είπε στην κυρία  Christine Lagarde: "μα, με αυτό το πρόγραμμα η χώρα καταστρέφεται" και εκείνη απάντησε: "το γνωρίζουμε, αλλά έχουμε πάει τόσο μακριά, ώστε να μην είναι πια δυνατή η επιστροφή". Που μεταφράζεται: "ας χαθεί η Ελλάδα και ο λαός της, φθάνει να μην αναγνωρίσουμε το λάθος μας".  Πως, λοιπόν, να δικαιολογήσει κανείς τη στάση κυβέρνησης και αντιπολίτευσης, που όχι μόνο υπηρετούν πιστά και απαρέγκλιτα ένα τέτοιο άθλιο πρόγραμμα, αλλά και συχνά αλληλοκατηγορούνται για το ποιος δεν το εφαρμόζει αρκετά πιστά, αλλά και διαπιστώνουν  δήθεν βελτιώσεις, στην πορεία της ελληνικής οικονομίας, αλλά και ανυπομονούν να βγούμε στο δήθεν παράδεισο των αγορών, όπου θα πληρώνουμε πολύ ακριβότερα από όσο τα τελευταία χρόνια, τα δάνειά μας, και όπου στο εσωτερικό θα συνεχιστεί χωρίς μεταβολή η ίδια αυτοκτονική κατάσταση. Δύο κόσμοι: ο εικονικός και ο πραγματικός.
3. Μεγάλο τμήμα του ελληνικού λαού αναμένει για ακόμη μια φορά, με τις ίδιες φρούδες ελπίδες, όπως και στις προηγούμενες κυβερνητικές αλλαγές των τελευταίων ετών, την προσεχή μεταβολή του πολιτικού σκηνικού. Λογική, από πολλές απόψεις, η ψευδαίσθηση αυτή των αναμονών,  εφόσον τα επιτεύγματα της  κάθε κυβέρνηση των τελευταίων ετών είναι τόσο οικτρά, ώστε να αναζητείται ελπίδα ακόμη και εκεί  που δεν υπάρχει. Ωστόσο, και μπορώ να είμαι κατηγορηματική στη δήλωση αυτή, καμία μνημονιακή κυβέρνηση δεν είναι δυνατόν να είναι καλύτερη από την προηγούμενη. Αν αυτή η πολύ απλή, αλλά φευ απόλυτα ορθή διαπίστωση συνειδοτοποιηθεί, τότε και μόνο τότε θα έχουμε πρόσβαση στην ελπίδα. Κρίνω, ακόμη,  περιττό να επιμείνω στο γεγονός ότι ουδεμία σημασία έχει η ετικέτα κάτω από την οποία επιλέγει να εμφανίζεται η κάθε ελληνική κυβέρνηση των τελευταίων ετών, δηλαδή  "αριστερή", "κεντρώα" ή "δεξιά", από τη στιγμή που δηλώνει υποταγή στα ευρωπαϊκά προγράμματα.
        Και, με την ευκαιρία,  να αναφερθώ πολύ σύντομα, στο τι μπορεί να αναμένει ο ελληνικός λαός από την προσεχή κυβέρνηση. Αυτή, ceteris paribus, θα ολοκληρώσει τον οικονομικό κύκλο θανάτου ως εξής: η νυν κυβέρνηση, προσπάθησε να ανταποκριθεί στις εγκληματικές απαιτήσεις της τρόικας με παράλογες αυξήσεις φόρων (έχουμε την  πρωτιά να έχουμε το χειρότερο  φορολογικό σύστημα στην Ευρώπη). Αλλά, η πηγή αυτή έφθασε στα όρια της και στέρεψε. Θα πρέπει συνεπώς να εξασφαλιστεί άλλο μέσο απομύζησης των εισοδημάτων των Ελλήνων, και αυτό θα είναι το έργο της επόμενης κυβέρνησης; Αυτή, με τη δικαιολογία ότι παραμένει πιστή   στις ιδεοληψίες της, περί της δήθεν ανάγκης περιορισμού του μεγέθους του δημόσιου τομέα (και να τονίσω εδώ ότι ο ελληνικός δημόσιος τομέας, σε πείσμα των ανεύθυνων αντίθετων διαβεβαιώσεων, είναι από τους μικρότερους, ανάμεσα στις χώρες της ΕΕ), θα προβεί σε μαζικές απολύσεις δημοσίων υπαλλήλων, επιβαρύνοντας απαράδεκτα την ήδη πρωτοφανούς ύψους ελληνική ανεργία, και έτσι θα "εξοικονομήσει", εντός εισαγωγικών, τα υπέρογκα ποσά που απαιτούν οι εταίροι  μας. Τα δημόσια νοσοκομεία, η δημόσια εκπαίδευση και η δημόσια διοίκηση θα εξαθλιωθούν, αν είναι δυνατόν, ακόμη περισσότερο από όσο είναι τώρα. Παράλληλα, θα μειωθούν, σύμφωνα με το σχέδιο που εξάγγειλε η ΝΔ, οι φόροι, γιατί έτσι κατά την κρίση της (πρόκειται για μια επιπλέον ψευδαίσθηση), θα ενθαρρυνθούν δήθεν οι ιδιωτικές επενδύσεις. Παρόμοιες ουτοπίες αγνοούν, προφανώς, το γενικευμένο παγκόσμιο οικονομικό πρόβλημα, με βάση το οποίο υπάρχει υπεραφθονία αποταμίευσης, η οποία αδυνατεί να απορροφηθεί από την επένδυση, βυθίζοντας τις προηγμένες οικονομίες σε μόνιμη στασιμότητα. Φυσικά, για την ελληνική οικονομία, που στενάζει κάτω από το βάρος αλλοπρόσαλλων φόρων, η μείωσή τους θα είναι περισσότερο από επιθυμητή. Ωστόσο, αυτή η μείωση κινδυνεύει σοβαρά να αυξήσει ακόμη περισσότερο τις ήδη κορυφούμενες ανισότητες κατανομής, επειδή προβλέπεται να περιορίσει το φορολογικό βάρος των υψηλών εισοδημάτων, και ακόμη επειδή θα αποδεκατιστεί το κράτος πρόνοιας, εξέλιξη που θα επιδεινώσει ακόμη περισσότερο την ήδη οικτρή  θέση  των φτωχότερων.
4. Τέταρτη μορφή ψευδαισθήσεων-ουτοπιών κλπ. είναι η παραδοχή της δήθεν βελτίωσης της ελληνικής οικονομίας, που δήθεν διαπιστώνεται ότι δρομολογεί έναρξη ανάπτυξης. Εξυπακούεται, ότι αναμονή και αναγνώριση βελτιώσεων στην ελληνική οικονομία, προϋποθέτει ότι τα μνημονιακά προγράμματα ήταν επιτυχή, ότι εφαρμόστηκαν ικανοποιητικά και  χάρη σε αυτά  έχουμε δήθεν φθάσει στο τέλος των δεινών μας!!!!  Παρότι, όλοι γνωρίζουμε ή τελοσπάντων  πρέπει να γνωρίζουμε ότι πρόκειται για άθλια προγράμματα, που επιβάλλουν μεταρρυθμίσεις που δεν είναι μεταρρυθμίσεις, και που σε καμιά περίπτωση δεν είναι σε θέση να καταλήξουν σε θετικά αποτελέσματα. Η ουτοπία, της ουτοπίας, ω ουτοπία!
        Να αρχίσουμε, λοιπόν, με τη δήθεν πτώση του ποσοστού ανεργίας, το οποίο διαφημίζεται πολύ. Διερωτάται, ειλικρινά, κανείς, που τη βλέπουν αυτή τη μείωση και, μάλιστα, υπερηφανεύονται για αυτήν, όταν:
*χιλιάδες νέοι εγκαταλείπουν την Ελλάδα, αναζητώντας καλύτερη τύχη εκτός των συνόρων της πατρίδας τους, μειώνοντας  έτσι τον ενεργό πληθυσμό,
*οι μακροχρόνιοι άνεργοι, πάνω από έτος, που κυριαρχούν στην ελληνική  ανεργία, απογοητεύονται και παύουν να αναζητούν απασχόληση
*αλλά ο σημαντικότερος λόγος, για τον οποίον το επιχείρημα μείωσης της ανεργίας είναι εντελώς αναξιόπιστο είναι το γεγονός ότι η αγορά εργασίας, στην Ελλάδα, έχει μετατραπεί σε ζούγκλα, όπου ακόμη και όσοι εργάζονται για 1-2 ώρες την εβδομάδα θεωρούνται απασχολούμενοι, ενώ η άτυπη, ανασφαλής και κακοπληρωμένη απασχόληση, καταγράφει ήδη στην Ελλάδα το εφιαλτικό ποσοστό του 66% στη συνολική απασχόληση. Αλλά, όμως, οι κυβερνητικοί πανηγυρίζουν για τη μείωση της ανεργίας! Τι να πει κανείς, δεν υπάρχουν λόγια.
5. Η σημαντικότερη, φυσικά, ουτοπία σχεδόν από την πρώτη στιγμή της ελληνικής κρίσης, είναι η πίστη ότι, με τα μνημόνια, με τα capital controls και με το δανειζόμενο με σταγονόμετρο ευρώ, μπορεί να  είναι σοβαρή η οποιαδήποτε συζήτηση και αναμονή ανάπτυξης. Αλλά, από πού, άραγε, αναμένεται  να έρθει αυτή η τόσο επιθυμητή ανάπτυξη; Από την υποχρέωση της Ελλάδας να εξασφαλίζει ως και το 2022 πρωτογενή πλεονάσματα, ύψους 3.5% του ΑΕΠ της,  και στη συνέχεια  2%; Από τα εισοδήματα όλων των μορφών,  που έχουν καταρρακωθεί και αδυνατούν να διατηρήσουν μια  στοιχειώδους ύψους ζήτηση για κατανάλωση; Από ζήτηση για επένδυση, που είναι αδύνατον να υλοποιηθεί με αποταμίευση αρνητική, που σταθερά καταγράφεται τα τελευταία χρόνια; Από τα κέρδη, που έστω και όταν εξασφαλίζονται,  αυτά ή παίρνουν το δρόμο των φορολογικών παράδεισων ή  εξαφανίζονται  μέσα στους παρανοϊκούς φόρους; Υπάρχουν βέβαια και οι ξένες επενδύσεις, που αποτελούν τα όνειρα θερινής νυκτός της εκάστοτε κυβέρνησης και της εκάστοτε αντιπολίτευσης. Γιατί, ποιος σοβαρός επενδυτής θα έρθει να επενδύσει στον κρανίου τόπου της Ελλάδας, αν δεν είναι για να την λεηλατήσει; Να της αρπάξει για ένα τίποτε, ότι της χάρισαν οι Θεοί και η εργασία προηγούμενων γενεών;
        Είναι, ασφαλώς, γεγονός ότι η θριαμβολογία της κυβέρνησης για την οικονομία, που δήθεν πάει καλά, βασίζεται σε κάποιους οικονομικούς δείκτες που καταγράφουν εντελώς οριακά και πολύ κοντά στην πιθανότητα στατιστικού λάθους, κάποια δυσδιάκριτη με γυμνό οφθαλμό θετική εξέλιξη, η οποία συνοδεύεται και από κάποια αναιμική βελτίωση του οικονομικού κλίματος. Μόνο, που αυτό το χλωμό αποτέλεσμα, ουδεμία σχέση έχει με τυχόν κατορθώματα της κυβέρνησης ή με επιτυχία των μνημονίων. Αντιθέτως είναι η συνέπεια  της ανόδου του τουρισμού, ο οποίος, σε πείσμα των φόρων που του έφεραν σοβαρό πλήγμα, επωφελήθηκε από την ανωμαλία στην Τουρκία και στη Μ. Ανατολή. Να ξέρουμε, τουλάχιστον, περί τίνος ομιλούμε!
        Και, οπωσδήποτε, για να μιλήσουμε για ανάπτυξη, ικανή να βγάλει την Ελλάδα από το αδιέξοδο απαιτείται ετήσιος ρυθμός της τουλάχιστον ίσος με 3,5%, και συνεχής για 15-20 χρόνια. Που είναι δυνατόν να επιτευχθεί, αλλά πάντως  εκτός μνημονίων και εκτός ευρώ. Γιατί, όταν το 3,5% της αύξησης του ΑΕΠ, θα πρέπει να πηγαίνει στους δανειστές, και αργότερα το 2%,  τι υπέρογκος και απραγματοποίητος ρυθμός προόδου πρέπει να πραγματοποιηθεί, για να υπάρξει βελτίωση στην ελληνική οικονομία;
6. Παράλληλα με την αναμονή της ανάπτυξης, που δεν ερχόταν όλα αυτά τα χρόνια, υπήρχε και μια εξωτερικής προέλευσης ουτοπία, που σε πείσμα όλων των αντίθετων ενδείξεων, εξακολούθησε απτόητη να παραμυθιάζει τον ελληνικό λαό. Πρόκειται για τη δήθεν  βεβαιότητα περί της ελάφρυνσης του χρέους, η οποία χρησιμοποιήθηκε ευρέως ως άλλοθι, πριν από κάθε αξιολόγηση. Να κάνουμε, δηλαδή, αποδεκτά όλα τα αιματηρά μέτρα που απαιτούσαν από μας οι εταίροι μας, μια και αμέσως στη συνέχεια το χρέος μας θα αποδεκατίζονταν. Οι κυβερνητικοί μας βαυκαλίζονταν με ανύπαρκτες διαβεβαιώσεις των εταίρων μας,  ενόσω οι ίδιοι   δήλωναν σταθερά ότι απέκλειαν την όποιας μορφής ελάφρυνση χρέους, επειδή δεν θα ήταν δυνατόν να δικαιολογηθεί, κυρίως, στο γερμανικό λαό. Και τούτο βέβαια επειδή ο γερμανικός λαός, και όχι μόνο, μένει με τη βεβαιότητα ότι τα δάνεια χρησιμοποιούνται για την καλοπέραση του ελληνικού λαού, παρότι είναι γνωστό ότι, ούτε καν εισέρχονται σε ελληνικό έδαφος. Το σχετικό αφήγημα περί δήθεν ελάφρυνσης του χρέους επικεντρώθηκε στις γερμανικές εκλογές, με τη διευκρίνιση ότι μετά από αυτές  δεν θα υπήρχε δήθεν πρόβλημα για την  υλοποίησή της.
        Και ναι μεν οι γερμανικές και οι γαλλικές εκλογές  περατώθηκαν, αλλά  στο μεταξύ εμείς έχουμε εισέλθει  σε εντελώς αχαρτογράφητα  νερά.  Γι' αυτό, και  όλα τα προηγούμενα αφηγήματα  χρειάστηκε, εσπευσμένα, να εγκαταλειφθούν και να παραχωρήσουν  τη θέση τους σε μια δήθεν θαυματουργή έξοδο στις αγορές, που δήθεν θα μας απαλλάξει από τα μνημόνια. Δυστυχώς, η θέση της Ελλάδας έγινε δυσμενέστερη, μετά τις δύο τελευταίες ευρωπαϊκές εκλογές, και κανένας φτιαχτός ενθουσιασμός δεν μπορεί να διασκεδάσει τη ζοφερή μας κατάσταση. Ο Emmanuel Macron,   στην πρόσφατη επίσκεψή του  στην Ελλάδα, ουδέν  υποσχέθηκε, αλλά αντιθέτως επανέλαβε το γνωστό refrain  του πρ. Γερμανού υπουργού Οικονομικών, περί της ανάγκης διενέργειας μεταρρυθμίσεων, χωρίς και να διακινδυνεύσει τον προσδιορισμό του είδους αυτών των μεταρρυθμίσεων.  Οπωσδήποτε, έστω και αν ο κ. Macron ήθελε πραγματικά να βοηθήσει την Ελλάδα,  μετά τις γερμανικές εκλογές,  οι δρόμοι είχαν κλείσει. Και, θα έλεγα ότι ίσως είναι καλύτερα έτσι, για να πάψουμε επιτέλους να υφιστάμεθα  αυτήν την αναξιοπρεπή διελκυστίνδα, της συνεχούς αναζήτησης έξωθεν λύσεων, να ζητούμε ουσιαστικά ελεημοσύνες, όταν είναι ξεκάθαρο ότι  η μοναδική λύση μας ήταν και είναι η ταχύρρυθμη ανάπτυξη, που να το υπογραμμίσω γι' άλλη μια φορά,  είναι αδύνατη αν παραμείνουμε στο ευρώ. Πράγματι, δεν υπάρχει οικονομία στην υφήλιο που να μπόρεσε να αναπτυχθεί με δανεικό νόμισμα, με συνεχή στραγγαλιστική λιτότητα, με ξεπούλημα της περιουσίας της και με αφαίμαξη κάθε αναπτυξιακής της ρανίδας. Το χρέος μας, αν κάποτε πληρωθεί, θα πληρωθεί μέσα από ανάπτυξη και σε βάθος χρόνου. Αλλοιώς, και να το κατανοήσουμε, θα είμαστε για δεκαετίες η πρώτη  αποικία της ΕΕ, η εξαθλίωση θα εξακολουθήσει μέχρι του σημείου που ο μέσος μισθός και η μέση σύνταξη δεν θα ξεπερνά τα 250-300Ευρώ, το κράτος πρόνοιας θα εξαφανιστεί και ο κόσμος θα πεθαίνει από συνάχι ή σκωλικοειδήτη, στα ιδιωτικά πανεπιστήμια θα μπορούν να φοιτούν μόνο οι πλούσιοι, και ο πληθυσμός θα δουλοποιηθεί.
        Τα δάνεια, οι αξιολογήσεις, η παντελής εξάρτηση της οικονομικής μας πολιτικής από τους εταίρους μας,  έχει αποκοιμίσει τον ελληνικό λαό, τον έχει πείσει ότι δεν είναι ικανός για τίποτε, και έχει εισέλθει στην πιο επικίνδυνη δυνατή φάση της αποδοχής αυτής της κατάστασης ως   πεπρωμένο.
        Η μόνη οδός για να μπορούμε να ελπίζουμε, πέρα από ουτοπίες και μυθεύματα, είναι η ρήξη. Ασφαλώς, κάθε ρήξη έχει τους κινδύνους της, τους γνωρίζω  καλύτερα από τον καθένα. Αλλά όμως οι κίνδυνοι περιέχουν και ελπίδα, η ρήξη απαιτεί στη συνέχεια δικούς μας αγώνες επιβίωσης και όχι τη συνέχιση της αδράνειας και  της αναμονής του μάνα από τους εταίρους μας, που δεν είχαν και δεν έχουν πρόθεση να μας βοηθήσουν, αλλά απλώς να υπηρετήσουν τα δικά τους συμφέροντα.  Ο κίνδυνος ελλοχεύει από την μία πλευρά, ενώ από την άλλη η εξαφάνισή μας. Διαλέγουμε και παίρνουμε, αλλά οι αποφάσεις μας δεν πρέπει πια να εξαρτώνται από ουτοπίες και ψευδαισθήσεις. Η ενωμένη Ευρώπη, ως ιδέα ήταν υπέροχη. Νανούρισε τα φοιτητικά μου χρόνια με θαυμάσιες προοπτικές. Δεν ήταν, όμως η Ευρώπη που κατάστρεψε τη μικρή Ελλάδα, για να σώσει τις γαλλικές και γερμανικές τράπεζες. Δεν ήταν η Ευρώπη, που εν ψυχρώ καταπατεί αποτελέσματα δημοψηφισμάτων, όταν δεν της αρέσουν, ούτε η Ευρώπη που παρεμβαίνει στα εσωτερικά χωρών, επιβάλλοντας πρωθυπουργούς και υπουργούς της επιλογής της. Δεν ήταν, τέλος,  η Ευρώπη, που έκανε ότι περνούσε και δεν περνούσε από το χέρι της, για να αποτρέψει το BREXIT, αλλά ούτε και η Ευρώπη που έδειξε ένα, πραγματικά, τρομακτικό πρόσωπο στην Καταλονία. Ήταν μια άλλη Ευρώπη, την οποία δεν έχω πάψει να αγαπώ, και για την ανόρθωση της οποίας, πιστεύω, ότι αξίζει κάθε θυσία.
        Η Ελλάδα έχει ανάγκη από μια μη μνημονιακή κυβέρνηση, που να απαρτίζεται από μέλη που πιστεύουν στις δυνατότητες της, και που θα είναι ικανή να περιορίσει τις δυσκολίες της χώρας κατά το  μεταβατικό στάδιο προς το εθνικό νόμισμα. Μια τέτοια κυβέρνηση δεν είναι προς το παρόν ορατή. Ελπίζω να είναι σύντομα.
        Το βιβλίο που κρατάτε ή θα κρατήσετε στα χέρια σας είναι πολύτιμο,  επειδή αποστασιοποιείται από ουτοπίες και ψευδαισθήσεις και υποδεικνύει τον μοναδικό δρόμο σωτηρίας μας: την επιστροφή στις ρίζες μας.







       


Lexical material in the development of oil and gas terminology 1Smagulova Aigerim Sovetkhanovna, candidate of philological sciences, associate professor of diplomatic translations department of the international relations faculty. KazNU named after al-Farabi, Almaty, Kazakhstan.

A year ago  in this same site we  published an interesting article by  Mukhametkaliyeva Gulnar Oskuskanovna and others. We just received a second one by her and others ,equally interesting, and we publish it being certain that, as it concern oil and gaz, in which Kazakhstan is rich, it will interest lot of people 
Maria Negreponti-Delivanis


former Rector and Professor at the University of Macedonis (Greece)

============================================

Lexical material in the development of oil and gas  terminology

1Smagulova Aigerim Sovetkhanovna,   candidate of philological sciences, associate professor of diplomatic translations department of the international relations faculty.
KazNU named after al-Farabi, Almaty, Kazakhstan.
Aigerim_0715@ mail.ru
2Mukhametkaliyeva Gulnar Oskuskanovna candidate of   philological sciences,   professor of diplomatic translations department of the international relations faculty.
KazNU named after al-Farabi, Almaty, Kazakhstan.


Abstract

The article describes the similarity and kinship of oil and gas terminology. At present, the scientific interest in terminology is growing, which helps to identify various types of neologisms in the formation of new oil and gas terms. When classifying the main methods of term formation, borrowings from English, Russian, Arabic and other languages. The study of foreign elements in the terminological vocabulary of the Kazakh language is of interest not so much for determining the process of contacting the Kazakh language with the languages ​​mentioned above, but for clarifying the material basis of borrowed words.
   
Keywords: Lexography, term, terminology, oil and gas industry and applied terminology


I Introduction

  In connection with global changes in the economy of sovereign Kazakhstan, in particular with the successful development of the oil and gas sector in which international companies take an enormous part, in this area of ​​communication, many new terms have appeared in the Kazakh language. This necessitated their ordering, classification, and therefore, careful research from a linguistic point of view.
The development of Kazakh branch terminology is characterized by the stage of standardization and normalization. To achieve optimal results, materials and dictionaries reflecting the current trends in languages ​​are needed. At the same time, it should be noted that the special and technical terminology system in the Kazakh language is at the stage of formation and requires a scientifically based approach to the development of industry terminology. The problem of the formation of the Kazakh terminology system in the oil and gas sphere is of particular relevance in connection with the role and place of Kazakhstan in the world oil industry.
   As you know, oil occupies a leading place in the world fuel and energy economy, being the most important source of energy. The share of this raw material in the total consumption of energy resources is continuously growing. The oil and gas industry is connected with most of the interstate relations carried out with the involvement of translators. In addition, hundreds of thousands of people work in this sphere, providing legal, financial, marketing and many other services to the main production. Over the past years, significant and fundamentally important changes have taken place in the field of petro chemistry, oil production and refining, which has contributed to the expansion of the lexico - terminological material. Understanding the peculiarities of special vocabulary raises the quality of the entire service block, shortens the time to find the optimal solution in a dynamic market.
    The modern level of development of science and technology is characterized by an enormous amount of information. Even a popular presentation of the latest scientific and technological achievements requires a modern man to have a fairly large amount of terminological vocabulary. Therefore, more and more attention is paid to the study of individual subsections in terminology. The oil industry is a rapidly developing the branch of the economy. Providing transportation with fuel is an urgent problem for many countries. Drilling is one of the most important branches of the oil and gas production industry, on the level of development of which oil extraction depends to a large extent, especially in hard-to-reach areas of the globe. In the latest achievements of Kazakhstan's oil and gas industry and the formation of appropriate infrastructure in the region, the successful development of the oil and gas resources of the Caspian Basin of Western Kazakhstan largely depends on the operational use of domestic and foreign achievements by scientists, engineers, economists, oil workers in such areas as well drilling, oil production , the construction     of oil pipelines, etc.
   Terminology as a special branch in the structure of terminology has applied not been fully formed to date. The subject of applied terminology is the comparison of individual terms and their collections related to a certain area of ​​knowledge or activity. In addition, the dependence of the term on terminology and the thermo-system makes it possible to reveal regularities when comparing the content and formal structure of terms belonging to one national language, but belonging to different sets.
  The basic principles of selection of lexical material and terminology of oil and gas industry is described in this article. In view of the proposed principles of selection was made a brief glossary of the minimum dictionary «Petroleum Engineering".  The dictionary includes the terminological vocabulary and some lexical items related to general academic vocabulary. (Leichik V.M).
     Modern lexicography has significantly expanded and strengthened   with computer technologies for the creation and operation of dictionaries. Therefore, a new direction in linguistics - corpus lexicography - has been widely spread, which develops general principles for constructing linguistic corpus of data using modern computer technologies.
    Installation of the dictionary to ensure the success of communication, increasing the requirement for accuracy and completeness of the information contained in the dictionary articles on the possibility of using in various fields. Ideally, the dictionary should be an intermediary between theoretical linguistics and society. Successful realization of communicative goals in mastering the language presupposes the existence of such dictionaries that would allow the learner to determine not only the level of the desired communicative competence, but also the strategy of mastering the language, the volume of vocabulary.
    For the effectiveness of language training in the preparation of polyglot specialists in universities, it is necessary in the body of any lexicographic source that the vocabulary should be interesting, cognitive, grammatically filled, connected with the culture and customs of peoples, as the surrounding world is displayed in the mirror of terminological dictionaries.
(Alekseeva L.M. 2000:150).
Modern society requires the improvement of vocabulary. At the present time, the lexical and statistical processing of the source and target lexical material is carried out using computer technology, namely by introducing computers and dictionary construction, improving vocabulary techniques, conducting compulsory sociolinguistic and psycholinguistic studies to correct data from dictionary files.

From the point of view of the vocabulary, borrowing in different languages ​​has a differentiated effect. If in some languages ​​they did not exert such a significant influence on the vocabulary of the language, then in other languages, borrowing in different historical epochs had such a significant influence that even official words such as pronouns and prepositions borrowed from other languages ​​supplanted the original ones. Borrowing from 50 languages ​​of the world lexical units make up almost 70% of the vocabulary of English language includes layers of vocabulary borrowed in different historical epochs and under the influence of different - historical, geographical, social, economic, cultural, etc. - development conditions and the existence of English (Boldyrev N.N)
  As a result of the long historical interaction of languages, borrowing as a process and borrowing as a result of this process is of considerable interest. Consequently, this topic always remains important and relevant, there is enough material for both consideration and research. After all, a living language is a constantly developing phenomenon, permanent, bringing something new, excluding unnecessary, unnecessary in an active vocabulary. In the process of a long history of its development, the English language was perceived by a significant number of foreign words that penetrated the dictionary in one way or another. Among these words there are also service words, and derivational morphemes. (Fedorov A.V).
This circumstance is by no means negative, does not detract from the uniqueness of the English language, its word-forming ability. Moreover, in the applied aspect, this allows you to rely on borrowings from languages ​​belonging to one group with your native language when working with vocabulary and regional geographic material.    The origin of the terminology "oil and oil products" in English is associated with two words oil и petroleum. Lexeme oil First-of-its-kind origin was used to denote the concept «масло» и Only in the 16th century it was used to designate the concept of "oil." Lexeme petroleum, including the primordial European root -ol-, was the first name for the term "oil". Consequently, on the basis of lexicographical data, it can be argued that the acquaintance of the English with the phenomenon of "oil" occurred in the late 14th - early 15th centuries, when this concept was given the name  petroleum ─ «каменное масло». It is important to bear in mind that some English terms, similar in sounding to Russian terms, mean completely different concepts. For example, “benzene”  means in the English petrochemical literature is not gasoline at all, i.e. motor fuel, and benzene or oil with an admixture of benzene. The concept “benzene”  in the English petrochemical literature corresponds to the terms: “ petrol”, “ gasoline”.
          With the development of technology, the terminological fund is replenished. This replenishment is due to borrowing and the formation of new words. The development of English terminology is connected with historical events, including the Norman conquest, the rapid development of feudalism in England, the further growth of cities, the development of new crafts and economies. A great influence on the development of terminology in the new period was the era of the development of capitalist production relations in England. Industry and the development of technology caused a significant replenishment of the English language with a number of words related to the development of production in the country. Consider the origin of some termino compounds in the oil and gas industry in English.
  Termination conditioned petroleum product  derived from the verb condition и goes back to the Old French «condition», where it came from Latin (conditioned) with the meaning of "agreement, position." The meaning of "to have a certain state or nature" of the lexeme acquired in the 16th century, in the 19th century it was designated "to bring to the desired state".
  Kerosine ("Lighting kerosene") ─ the Greek word for "a mixture of liquid hydrocarbons, a commercial product obtained during the distillation of oil, is also produced from coal and bituminous shale, and is widely used as a lamp oil." At present, it is very important, as it is a fuel for internal combustion engines, especially for jet engines. It was first produced by Abraham Hesper in the 19th century and was often called «kerosene oil» ((kerosene oil). Well-known under the name petroleum, which indicates the crude oil from which kerosene is produced. Wordforms кerosine, кerosеne currently are the usual name for paraffin in most US states, Australia and New Zealand. In Britain, this variation is strictly limited in technical contexts.
Industrial oil. Words  industrial entered the English language at the end of the 16th century, originally borrowed from French as an independent entity from the Latin «industria + AL». In the 19th century appears as an adapted from the modern French «industriel». In meaning «in quality suitable for industrial use "the word was used in the 19th century.
Syneresis of petroleum product (синерезис нефтепродукта). words syneresis of Latin origin and has the meaning "spontaneous reduction of the volume of the gel, followed by separation of the liquid." It is used since the 19th century.
Thermal stability of petroleum product (термостойкость нефтепродукта). The first component, expressed by the word thermal, is borrowed from the French language (from the French thermal, which in turn goes back to the Greek  thermе ─ «тепло»). The meaning "related to heat, temperature" first appeared in the word in the 19th century. Volatility of petroleum product (volatility of oil) is formed from the Latin word "volatilities". The volatility component in modern language is used in the sense of "readiness for evaporation, the tendency to diffuse or diffuse in the atmosphere, especially at ordinary temperatures." The word first appeared in the 17th century in the sense of "quality, condition or property to change." The term arose in the 19th century. The term corrosion prevention grease (conservation grease) of Latin origin, originated in the 20th century. This group includes the formation of such terms as: corrosion prevention oil, corrosion preventive compound, corrosion preventive property of a petroleum product, corrosiveness of a petroleum product (corrosive property of a petroleum product) ). The above terms have a similar education. The term dropping point of petroleum product (the dropping point of oil) appeared in the 20th century. The carrier of the semantic component, expressed by the adjective dropping, was formed from the word drop (drop, drip, pour) of Old English origin. So, speaking of the borrowings in terminology, one should distinguish borrowings not only from one language to another, but also from the system to the system.     When creating a new term, the most important features for this concept are distinguished from all the characteristics. It was noted above that the terms are borrowed in the "finished form". Along with this, terms are also created with the help of word-building elements: prefixes and suffixes, typical for a particular area of ​​science and technology. Among the prefixes most often used in petrochemical terminology, one should note the negative prefixes "a", "ab" -acyclic - non-cyclic, "abnormal" - unusual.
       The prefixes "bi", "di" borrowed from Latin Greek mean "twice" (bicarbonate, dicarbonate-bicarbonate, diatom-diatomic). At the same time, preference is given to the prefix "di". The prefix "de" in Russian corresponds to the prefix "obez" - dehydration-dehydration.As for the suffixes, the most common are the following: "ane", "ine", "еne" - indicators that it is a matter of matter, not a process.The suffix "ane" is characteristic for saturated carbohydrates of the paraffin series with the structural formula CnH2n: ethylene-ethylene, propylene-propylene.  The suffix "ine" is characteristic for indeterminate carbohydrates of the series with the structural formula Cn H2n: ethylene-acetylene. In addition, the suffix "ine" and its variant "in" are typical for chemical elements: chlorine - chlorine, arsine-arsenic. In the chemical literature there are three homonymous suffixes "ol". One of them is derived from "alcohol" and is characteristic of terms denoting compounds containing hydroxyl groups "OH", i.e. for alcohols: glycerol-glycerin.
       The second suffix "ol" is derived from "phenol" and is transferred to substances belonging to a phenolic group, for example, cresol-cresol. The third suffix "ol" is derived from the Latin word "oleum" (we often find it in the form "olе"): furfurol-furfural. The suffix "yl", typical for chemical substances, is used to refer to chemical radicals. It forms the names of radicals consisting of two or more elements with different atoms. Most radicals are from carbon and hydrogen, for example ethyl, or from carbon, hydrogen and oxygen, for example acetyl acetyl.          The suffix "ate" in chemical terminology refers to salts formed by the action of acids on bases, for example, nitrate-nitrate.            Just like in the modern English literary language, in the scientific and technical literature the suffix "ize" is a productive verbal suffix. This suffix of Greek origin joins the foundations for the formation of the verb with the meaning of "lead into a state of pronounced basis" for example to polymerize - to polemize, to oxidize - to oxidize. (Latyshev L.K).
        The verb suffix is ​​also the suffix "fy" for example, to emulsify-emulsify, as well as the suffix "ate" to hydrogenate-hydrogenate. Sometimes the term is a complex noun consisting of two or more elements, often the second element contains a basic meaning, for example, benzope-roxide is benzene peroxide, a carbometer is a device for determining the carbon dioxide content. It should be noted that due to the great compatibility of the elements "benzo", "carbo" and the like, some compilers of dictionaries consider these elements as prefixes.  Often terms are phrases. Such terms - word combinations can be combinations of the type:1. Adjective + noun, for example "white spirit" - gasoline used as a solvent.2. "participle noun", for example, "stopping agent" - an inhaler;3. "noun + noun" for example "paraffin wax" - paraffin. When translating English petrochemical literature, it should be noted that the English terminology has a number of features:
1 The ambiguity of terms;"Oil" - 1) oil; 2) oil:"Carbon" 1) hydrocarbon; 2) coal; 3) graphite. Often the ambiguity of terms in translation does not pay enough attention, and this leads to a distortion of meaning. Sometimes the same term in the English and American special literature denotes different concepts. So the term "paraffin" in the English literature corresponds to the Russian term "kerosene". means liquid oil, and in the American - means solid paraffin.2. Synonymy of terms:"Petroleum spirit", "mineral spirit", "mineral turpentine", "white spirit" - gasoline used as a solvent;"Oil", "petroleum" - corresponds to the term "oil".    Undoubtedly, these examples are a source for the development of cognitive activity in practical classes in English. When the material is introduced into the countries of the studied language, it would be advisable to include this material as an auxiliary, expanding horizon and stimulating research activity of trainees. Thus, the analysis of the terms of the oil and gas industry of the English language showed that the formation of oil and gas industry systems in the language in question is closely connected with the development of industry, economy, politics, technology.


Conclusion
   In conclusion, it should be emphasized that national and international factors interact in the field of technical composite terms. Using as a building material, mainly the national language, its internal potential, the range of word-building morphemes and word-combinations, the creators of terms act according to the language laws. Words and phrases that arise during the development of terminological systems, when moving from the sphere of a common language to a specific scientific or branch terminological domain, enter into specific relations regulated by logical-conceptual relations. Along with the appearance of terms in a certain language, in addition to linguistic, there are external, intralinguistic, factors, which include the appearance of internationalisms. The most important component in the emergence and formation of a certain terminology system in the field of terminology, along with a spontaneous beginning, the conscious efforts to unify terminology in the national, international and international scales are decisive


  References   
1.         Akhmanova O.S. (1974) Teoriya slovoobrazovaniya i problema obucheniya M.- №5s. 36-47
2.         Alekseeva L.M. (2000) Teplovoe pokolenie kak osnova nauchnogo tvorchestva // Terminology.М.: Moscow Lyceum, Russkij filologicheskij slovar'.
3.         Alekseeva V.A. (1989) Nauchno-tekhnicheskaya informaciya i perevod -M. Vysshaya shkola 270  stranica
4.         Antipov G.A., Donskikh O.A., Marcovina I.IJ. (1989) Tekst kak kul'turnyj fenomen Birska
5.         Boldyrev N.N.(1999) Konceptual'nye struktury i lingvisticheskaya cennost' // Filologiya Kul'tura. Materialy mezhdunarodnoj konferencii 12-14 maya Tambov, 1999 stranica .62-69
6.         Fedorov A.V. (1953) Vvedenie v teoriyu perevoda yazykovyh problem M., .6 stranica-247
7.                      Fedorov A.V. (1953) Vvedenie v teoriyu perevoda lingvisticheskih zadach M., .6-1 stranica57
8.                      Kaufman S.I. .(1960) Some peculiarities of the style of American technical literature M stranica30-97
9.                      Latyshev L.K. (1981)- Kurs perevoda (ehkvivalentnost' perevoda i sposoby ego dostizheniya)М., 247 stranica
10.         Leichik V.M (1998). K opredeleniyu filosofskih osnov terminovedeniya. ─ M.,. ─ 258 stranica